WiTThai – s01e01 “อ้วนอัลไซเมอร์” กับอ.สิริพร ฉัตรทิพากร

WiTThai ตอนนี้ เราเดินทางไปสัมภาษณ์ ทพญ. ดร. สิริพร ฉัตรทิพากร ที่คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เมื่อเดือนกุมภาพันธ์ 2559

เนื้อหาในตอนเน้นเผยความเชื่อมโยงระหว่างความอ้วนกับโรคอัลไซเมอร์ โดยเฉพาะในหญิงวัยหมดฮอร์โมน ซึ่งเป็นเรื่องที่คนทั่วไปมักไม่ทราบมาก่อน

นอกจากนี้อาจารย์ยังได้อธิบายถึงภาวะร่างกายอักเสบเรื้อรัง (chronic inflammation) อันเป็นต้นตอของสารพัดโรคตั้งแต่เบาหวาน หัวใจ ไปจนถึงอัลไซเมอร์

การเห็นความเชื่อมโยงของสาเหตุนำไปสู่การทดลองค้นพบตัวยาและวิถีชีวิตที่น่าจะสามารถช่วยป้องกันโรคอัลไซเมอร์ ตลอดจนช่วยซ่อมแซมความเสียหายต่างๆ ที่เกิดจากภาวะอักเสบได้

งานวิจัยที่พูดถึงในตอนนี้ได้รับคัดเลือกเป็นหนึ่งในงานวิจัยเด่นของสกว.ประจำปี 2558


ลำดับเนื้อหาในตอน

แนะนำรายการใหม่ WiTThai / สัมภาษณ์อ.สิริพร ฉัตรทิพากร ที่ม.เชียงใหม่ / สรุปย่อความเชื่อมโยงไขมันกับอัลไซเมอร์ /  ย้อนไปเล่าเบสิกของการอักเสบอันเป็นบ่อเกิดของโรคต่างๆ / โยงเข้าเรื่องเบาหวาน / เล่าขั้นตอนการทดลองของอาจารย์ / ผลชี้ยาต้านเบาหวานช่วยกู้ความจำและป้องกันเซลสมองเสื่อมในหนูอ้วนได้ / เป็นโมเดลที่เหมาะเอาไปพัฒนากับคนต่อไป


SHOW NOTE

ชื่อเต็มงานวิจัย “ผลของยาต้านเบาหวานและเอสโตรเจนต่อการเรียนรู้และความจำของสมองในภาวะอ้วนและขาดฮอร์โมนเพศหญิง “

ชื่อและตำแหน่งเต็มอาจารย์ “รศ.ทพญ.ดร.สิริพร ฉัตรทิพากร”

12823294_1522440048060005_3916703903283274298_o

อ. ศิริพร ในวันรับรางวัลงานวิจัยเด่นของสกว.ประจำปี 2558
รวมลิงค์ข่าว –1,2,3,4,5
12794890_1522440058060004_414458087858433469_o

อ้วนลงพุง หุ่นลูกแพร์ ค่า BMI และความเสี่ยงต่ออัลไซเมอร์ –1,2,3,4

ผมยังอ่านไม่แตกฉาน เลยงงอยู่ว่าอ้วนแบบไหนคือ “ลงพุง” กันแน่ แต่มีงานวิจัยบอกว่าถ้า pear shape จะเสี่ยงต่ออัลไซเมอร์มากกว่า
h9991471_001.jpg

ความสัมพันธ์ระหว่างฮอร์โมนเอสโตรเจนกับความอ้วนในผู้หญิง –1,2,3,4,5
Development of an atherogenic profile associated with menopause-related gain in intra-abdominal adiposity

ภาพตัวอย่างสมองคนเป็นอัลไซเมอร์
Brain_Cross-Sections

รอบๆ เซลมีขยะโปรตีนสะสม –1

Microscopic Illustration of Alzheimer's tissue with plaques and tangles

 

ทำความเข้าใจ Inflammation (การอักเสบ) และบทบาทที่ทำให้เกิดโรคต่างๆ –1,2,3,4,5

Surprising link between inflammation and medical conditions such as heart attacks, cancer, Alzheimer's and other diseases. Photo from Photodisc Collection-Getty Images.

การอักเสบทั่วไปเวลาบาดเจ็บ (acute inflammation) เป็นแล้วหาย

Chronic low grade inflammation การอักเสบอ่อนๆ แต่ยืดเยื้อเรื้อรัง


ไขมันสะสมยิ่งทำให้เกิดการอักเสบประเภทหลัง

การที่ร่างกายอยู่ภายใต้ภาวะอักเสบนานๆ เหมือนต้องเฝ้าระวังภัยอยู่ตลอดเวลา จนสุดท้ายไปบั่นทอนการดำรงชีพปกติ เซลเครียด เสื่อมสภาพ เป็นบ่อเกิดสารพัดโรค ตั้งแต่เส้นเลือดตีบ ข้อเสื่อม ตับเสื่อม เบาหวาน จนถึงอัลไซเมอร์ ทั้งหมดล้วนโยงกับกลไกเดียวกัน

inflam2


เบสิกของเบาหวาน

Type 1 ผลิตอินซูลินไม่ได้

Type 2 ตัวรับไม่ทำงาน / ภาวะดื้ออินซูลิน

Type 3 เบาหวานมาคู่อัลไซเมอร์ –1,2

ตัวอย่างลักษณะการทดลองที่ให้หนูว่ายน้ำ (ภาพจากเน็ต)

แล็บ CERT (http://goo.gl/gYTDFc) ของอ.สิริพร และอ.นิพนธ์ มีผลงานวิจัยเยอะมากครับ ใครใคร่สงสัยเชิงลึกเรื่อง “อ้วนอัลไซเมอร์” เชิญขุดคุ้ยต่อได้จากลิงค์นี้ (http://goo.gl/KG49cW) เข้าไปแล้วเสริชคีย์เวิร์ด obese, insulin, brain ประมาณนี้ก็ได้ครับ / ส่วนบทสรุปภาษาไทยสำหรับสามัญชน สกว.ได้จัดทำเอกสารไว้ที่นี่ (http://goo.gl/Igt1ZM) / และถ้าต้องการคอมเม้น ถามคำถามต่างๆ นานาไปยังอาจารย์ หรือจะรีวิวรายการหลังฟังจบ สามารถมาฝากข้อความไว้ได้ที่โพสต์นี้ได้นะครับ (https://goo.gl/m562Wd) ผมจะมาเช็คตลอดครับ

มาดูภาพบรรยากาศวันที่ไปสัมภาษณ์อาจารย์มั่งครับ

ถ่ายภาพหมู่หลังสัมภาษณ์จบ

12746046_1099609066726817_899961924_n

12735602_1099608986726825_126320064_n 12735753_10153929883534664_980062231_n
สถานที่จากใหญ่ไปเล็กคือ ม.เชียงใหม่ > คณะแพทย์ > ศูนย์วิจัยและฝึกอบรมสาขาโรคทางไฟฟ้าของหัวใจ (Cardiac Electrophysiology Research and Training Center, CERT)  ที่นี่จริงๆ นอกจากศึกษาเรื่องสมองแล้ว ยังศึกษาเรื่องหัวใจเป็นหลัก มีโต๊ะผ่าตัดสำหรับหมูทดลองด้วย

10682045_10153929883529664_962764554_n 12746413_10153929883424664_951403543_n

 

อาจารย์อีกท่านที่พวกเราได้พบคือ ดร.นพ.นิพนธ์ ฉัตรทิพากร สามีอ.สิริพร และเจ้าของรางวัลนักวิจัยดีเด่นแห่งชาติปี 2557 ท่าทางท่านจะเอ็นดูป๋องแป๋งเป็นพิเศษ

12736928_10153927770459664_1099339868_o

 

อาจารย์พาทัวร์แล็บ จริงๆ มีอัดเสียงไว้ด้วย ไว้ค่อยหาโอกาสเผยแพร่ฮะ
12746314_10153929884049664_2028811592_n 12325367_10153929883454664_1658403781_n

ป๋องแป๋งดูท่าทางจะสนใจหน้าตานักศึกษาในแล็บนี้เป็นพิเศษ

12767721_1099608906726833_1422173435_n

1

ขอบคุณผู้ฟังผู้ติดตามทุกท่าน
ขอบคุณอ.สิริพรที่ต้อนรับพวกเราอย่างอบอุ่น และขอบคุณสกว.ที่ให้โอกาสพวกเราทำงานนี้ครับ ^ ^

อย่าลืมนะฮะ ช่วยกันระดมยิงข้อติชมมาได้ที่ facebook.com/witcastthailand ครับ

#WiTThai ตอนที่ ๑ – "อ้วนอัลไซเมอร์" กับอ.สิริพร ฉัตรทิพากรhttp://witcastthailand.com/witthai-s01e01/WiTThai – รายการ…

Posted by WiTcast on Saturday, March 19, 2016

2 Replies to “WiTThai – s01e01 “อ้วนอัลไซเมอร์” กับอ.สิริพร ฉัตรทิพากร”

  1. สวัสดีค่ะ รู้จัก witcast มาหลายปี กำลังไล่ฟังตั้งแต่ ep.1 ตอนนี้ ep.20 แล้วค่ะ (สนุก มีสาระความรู้ แต่เพราะพื้นฐานวิทย์ไม่แน่นเลยต้องค่อยๆย่อยค่ะ) แต่พอเห็น WitThai หัวข้อนี้แล้วสนใจ ลัดมาฟังก่อนเลย เพราะตอนนี้เริ่มดูแลสุขภาพ ควบคุมน้ำหนักค่ะ ตอนแรกกลัวว่าจะฟังเข้าใจยาก แต่ฟังแล้วเข้าใจง่าย ขอบคุณพี่อาบันที่เปรียบเทียบกับตัวอย่างสนามบินด้วยนะคะ ๕๕๕

    ขอเสริมนิดนึงนะคะ เนื่องจากตอนนี้ที่ว่ากำลังสนใจเรื่องควบคุมน้ำหนักค่ะ เลยมีโอกาสได้ฟังพี่ๆแนะนำเรื่องควบคุมน้ำหนัก/อาหาร/โภชนาการ (เป็นคนที่ศึกษา + ปฏิบัติ แต่ไม่ได้มีวุฒิทางด้านนี้ค่ะ) เค้าให้ข้อสังเกตเกี่ยวกับการคำนวณดัชนีมวลกาย (BMI).ไว้ค่ะ ตัวอย่าง คนที่คำนวณได้ระดับเกณฑ์อ้วน/สูงกว่าเกณฑ์ปกติ อาจไม่ได้มีแค่คนที่อ้วน แต่อาจจะรวมถึงคนที่กล้ามโตๆ ถ้าคำนวณ BMI ก็อาจจะได้ค่าที่สูงกว่าเกณฑ์ปกติเช่นกัน เพราะคนที่กล้ามโตๆ (แต่เปอร์เซ็นไขมันน้อย) อาจจะมีน้ำหนักเยอะได้

    ส่วนถ้าอยากจะคำนวณพลังงานที่ควรรับเข้าร่างกายในแต่ละวัน พี่เค้าแนะนำให้คำนวณ BMR และ TDEE ค่ะ
    BMR (Basal Metabolic Rate) หรือค่าที่พลังงานที่ร่างกายต้องการเพื่อที่จะทำให้กระบวนการพื้นฐานเพื่อการดำรงชีวิต เช่น การหายใจ การไหลเวียนโลหิต ในขณะที่พักอยู่เฉยๆ ดำเนินไปได้
    TDEE (Total Daily Energy Expenditure) คือค่าของพลังงานที่ใช้ทั้งหมดในแต่ละวัน เมื่อมีการทำกิจกรรมต่างๆ

    เป็นข้อสังเกตจากที่ฟังพี่ๆเค้ามาค่ะ เลยอยากแชร์ไว้ พี่ๆคิดเห็นกันอย่างไรบ้างคะ
    ขอบคุณมากค่ะ

    1. สวัสดีค่ะ อาบันเองก็เคยได้ยินเรื่องของ Basal Metabolic Rate เหมือนกันเพราะตอนควบคุมแคลอรี่ก็คำนวนจากอัตราการใช้แคลอรี่ที่น้อยที่สุดในการมีชีวิต (หายใจ นอน ฯลฯ) แล้วลบออกไปสัก 300 แคล จึงจะเป็นตัวเลขที่ใช้ควบคุมแคลที่กินในแต่ละวัน แต่อนิจจา สำหรับอาบันนั้นยากมากเลยเพราะ BMR อาบันอยู่ที่ 1700 เอง ถ้าจะให้กินน้อยลง 500 แคลตามที่เว็บสุขภาพทั่วไปแนะนำ ก็เท่ากับว่าอาบันทานได้แค่วันละ 1200 ซึ่ง…. มันน้อยเกินกว่าที่จะทำได้อ่ะค่ะ

      บันเลยต้องมาลดเพิ่มทางออกกำลังกาย TDEE ด้วย ซึ่งแน่นอนว่าได้ผลดีกว่าแค่ลดน้ำหนัก แต่ได้เรื่องความแข็งแรง เรื่องหัวใจ เรื่องกล้ามเนื้อและอารมณ์ด้วย

      ยากจุง

      ว่าแต่ขอบคุณที่ติดตามฟังกันนะคะ แล้วก็ขอบคุณที่มาเม้นท์คุยกันด้วย สัญญานะว่าจะมาคุยอีกเรื่อยๆ ^^

Leave a Reply

Your email address will not be published.